پلتفرم آموزشی و آموزش آنلاین چیست؟ آشنایی کامل با اسکای‌روم

زندگی روزمره ما همیشه به ارتباط برقرار کردن با پلتفرم‌های مختلف سپری می‌شود. وقتی گوشی موبایل، تبلت، رایانه‌های شخصی و… را روشن می‌کنیم، یا در حال تماش عکس در اینستاگرام هستیم، یا از جایی مثل دیجی‌کالا خرید کرده و یا به نوعی از سیستم عامل‌های مختلف به عنوان پلتفرمی برای انجام کار یا ارتباط استفاده می‌کنیم. سوال این است که پلتفرم چیست و چرا این کلمه تا این حد وارد زندگی روزمره همه ما شده است؟

این مقاله از تعریف ساده پلتفرم شروع می‌شود، به مفهوم پلتفرم آموزشی و پلتفرم آموزش آنلاین می‌رسد و در انتها، نمونه واقعی ایرانی به نام اسکای‌روم را معرفی می‌کند. هدف این است که در نهایت، تصویر روشنی از مفوم پلتفرم و تمام بخش‌های آن پیدا کنید.

پلتفرم چیست؟

پلتفرم را به زبان ساده می‌توان در ترجمه تحت‌الفظی‌اش، بستر یا سکو دانست. به بیان دیگر یعنی جایی که کاربران مختلف به واسطه یا روی آن جمع می‌شوند، با هم تعامل می‌کنند و کار خاصی انجام می‌دهند. فرق مهمش با نرم‌افزار معمولی چیست؟ نرم‌افزار، کار مشخص را برای کاربر انجام می‌دهد. مثل ماشین‌ حساب تلفن همراه که طراحی شده تا فقط همین کار را انجام دهد. ولی پلتفرم، محیطی را فراهم می‌کند که افراد مختلف بتوانند در آن هر نوع فعالیتی داشته باشند، محتوا تولید کنند، خدمات ارائه بدهند یا خدمات دریافت کنند.

برای مثال، اینستاگرام پلتفرم است. یک نفر عکس می‌گذارد، نفر دیگر آن عکس را تماشا می‌کند. دیجی‌کالا هم پلتفرم است. فروشنده کالا عرضه کرده، خریدار انتخاب و خرید می‌کند. سیستم‌عامل تلفن همراه هم پلتفرم است. توسعه‌دهند‌ه‌ها اپلیکیشن می‌سازند و کاربران آن را نصب و استفاده می‌کنند.

از نظر ساختار، پلتفرم‌ها به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند.

• پلتفرم تک‌ وجهی که فقط گروهی از کاربران را سرویس می‌دهد. مثل همان اپلیکیشن ماشین حساب روی تلفن همراه که مثالش را کمی بالاتر زدیم.
• پلتفرم دوطرفه یا چندوجهی که دو یا چند گروه مختلف را به هم وصل می‌کند. دیجی‌کالا همان نمونه خوبی است که شخصی در آن می‌فروشد و شحص دیگر خریداری می‌کند.

حالا که مفهوم پلتفرم چیست روشن شد، بیایید برویم سراغ یک نوع خاص از آن. اگر با مفهوم کلاس‌های آنلاین هم آشنایی ندارید، پیشنهاد می‌شود ابتدا مقاله کلاس آنلاین چیست و چه امکاناتی نیاز دارد تا درک بهتری از ادامه مقاله داشته باشید.

پلتفرم آموزشی چیست؟

بازار آموزش آنلاین در ایران طی کمتر از ده سال، حدود ۷ برابر رشد کرده است. نرخ رشد مرکب سالانه این بخش ۲۴.۵ درصد اعلام شده که بیش از سه برابر سریع‌تر از میانگین جهانی است. این اعداد نشان می‌دهند که نیاز به ابزارهای آموزشی آنلاین، امروزه بیش از پیش شده است.

پلتفرم آموزشی، در معنای خود بستری است که فرآیند آموزش و یادگیری را در فضای دیجیتالی ممکن می‌کند. در این پلتفرم، مدرس محتوا ارائه می‌دهد، دانشجو، دانش‌آموز یا دانش‌پذیر آن محتوا را دریافت می‌کند و روند تعاملات به شکل آنلاین (نسخه غیر حضوری کلاس‌های سنتی) ادامه پیدا خواهد کرد. پس در جواب این وسال که پلتفرم آموزش چیست، باید گفت سکویی که آموزش‌دهنده و آموزش‌گیرنده را در محیط دیجیتال کنار هم قرار می‌دهد.

تفاوت پلتفرم آموزشی با LMS سنتی

ممکن است این سوال پیش بیاید که فرق پلتفرم آموزشی با LMS یا سیستم مدیریت یادگیری چیست. به بیان کلی، LMS پلتفرم نرم‌افزاری است که امکان برگزاری دوره‌های آموزشی را به‌ صورت الکترونیکی فراهم می‌کند و بیشتر روی برنامه‌ریزی، پیاده‌سازی و ارزیابی فرایند یادگیری تمرکز داشته باشد. پلتفرم‌های LMS سنتی به معلمان و مدیران امکان قرار دادن محتوای آموزشی می‌دهند، می‌توانند تکالیف را بررسی کنند، آزمون بگیرند و حتی کارنامه صادر کنند.

ولی پلتفرم آموزشی مفهوم وسیع‌تری دارد. می‌تواند شامل LMS باشد، ولی فراتر از آن هم می‌رود. ابزارهای ارتباط زنده مثل ویدئو کنفرانس، تعامل لحظه‌ای و آنلاین، برگزاری وبینار و حتی مدیریت رویداد را هم پوشش می‌دهد. LMS سنتی بیشتر حول محتوای از پیش ضبط‌شده و آفلاین می‌چرخد. پلتفرم آموزشی مدرن، هر دو بعد آنلاین و آفلاین را ادغام می‌کند.

ویژگی‌های کلیدی یک پلتفرم آموزشی خوب

حالا این پلتفرم آموزشی خوب، چه مشخصاتی دارد؟ سوال خوبی است، چون این ۵ ویژگی باید حداقل در پلتفرم آموزشی مد نظر شما وجود داشته باشد:

1. اول از همه، باید استفاده از آن ساده باشد. مدرس یا معلمی که سواد فنی بالایی ندارد، باید بتواند بدون سردرگمی از آن استفاده کند.
2. دوم، باید ابزارهای تعاملی فراهم کند. چت، تخته وایت‌بورد دیجیتالی، اشتراک‌گذاری صفحه‌نمایش، قابلیت پخش محتواهای مختلف و… از الزامات اولیه است. آموزشی که سیستم تعامل نداشته باشد، آموزش نیست و مخاطب اگر مجبور باشد، با بی میلی در کلاس آنلاین شرکت می‌کند.
3. سوم، مدیریت کاربران و دسترسی‌ها. مدیر باید بتواند نقش‌ها را تعریف کند، گزارش حضور و غیاب بگیرد و عملکرد فراگیران را رصد کند.
4. چهارم، پایداری و کیفیت سرویس. وسط یک کلاس ۱۰۰ نفره، قطع شدن ارتباط مساوی است با از دست رفتن اعتماد مخاطب. پلتفرم باید زیر بار بالا دوام بیاورد.
5. پنجم، قابلیت سازگاری با دستگاه‌های مختلف. از لپ‌تاپ گرفته تا موبایل و تبلت. کاربر نباید مجبور باشد حتماً پشت کامپیوتر بنشیند.

پلتفرم آموزش آنلاین چیست؟

تا اینجا درباره پلتفرم آموزشی به‌ صورت ساده صحبت شد. دیدیم که به چند شکل می‌توانیم از آن‌ها استفاده کنیم و کدام یک از ویژگی‌هایش را باید برای انتخاب مد نظر قرار دهیم. حالا به این موضوع می‌رسیم که پلتفرم آموزش آنلاین چیست و فرقش با مفهوم قبلی کجا است؟

تفاوت اصلی در تمرکز روی ارتباط زنده است. پلتفرم آموزش آنلاین ابزاری است که ارتباط هم‌زمان بین مدرس و مخاطب را ممکن می‌کند. برخلاف آموزش‌های آفلاین که به صورت پکیجی فروخته می‌شود و با اغلب با مدرس امکان برقراری ارتباط وجود ندارد، در پلتفرم آموزش آنلاین مدرس تدریس می‌کند، دانش‌آموز، دانشجو یا دانش‌پذیر سوال می‌پرسد و تعامل واقعی رخ می‌دهد. این نکته خیلی مهم است؛ چون خیلی از کسانی که می‌پرسند پلتفرم آموزش آنلاین چیست، در واقع دنبال همین تجربه زنده و بدون وقفه هستند.

کاربردهای اصلی یک پلتفرم آموزش آنلاین

با اینکه ما به طور مشخص از عبارت «پلتفرم آموزش آنلاین» استفاده می‌کنیم، اما جالب است بدانید که از این پلتفرم‌ها می‌توانید برای کارهایی دیگر هم استفاده کنید:

• کلاس آنلاین: محیطی شبیه کلاس درس واقعی است، ولی در فضای آنلاین رخ می‌دهد. مدرس به صورت آنلاین وارد کلاس می‌شود، محتواهای خود را با فرمت‌های مختلف ویدیویی، تصویری، صوتی و متنی نمایش می‌دهد، روی تخته وایت‌بورد می‌نویسد و شرکت‌کننده می‌تواند با همه این محتواها در یک لحظه ارتباط بگیرند. دانشگاه‌ها، مدارس و مراکز آموزشی بیشترین استفاده‌کنند‌ه‌های این قابلیت هستند.
• وبینار: ارائه یا سخنرانی زنده برای تعداد زیادی از مخاطب‌ها به صورت آنلاین را وبینار می‌گویند. این ویژگی بیشتر برای همایش‌ها یا کارگاه‌های آموزش استفاده می‌شود و محور سخنرانی‌ها و تعامل، اغلب یک طرفه است. آموزشگاه‌ها و مدرسان مستقل از وبینار هم برای آموزش و هم برای بازاریابی استفاده می‌کنند. برای آشنایی دقیق‌تر با این قالب، مطالعه مقاله وبینار چیست را مطالعه کنید تا با کارکردش بیشتر آشنا شوید.
• رویداد آنلاین: کنفرانس‌ها، سمینارها و همایش‌هایی که قبلاً فقط به‌صورت حضوری برگزار می‌شدند، حالا روی پلتفرم‌های آموزش آنلاین هم قابل اجرا هستند. این موضوع با «وبینار» فرق آنچنانی ندارد، فقط بسته به امکانات پلتفرم‌های منتخب شما، می‌تواند قابلیت درآمدزایی و فروش مجدد محتوای ضبط شده داشته باشد یا خیر!
• جلسه آنلاین: جلسات داخلی تیم‌ها، جلسات خصوصی و تصمیم‌ساز هیئت‌مدیره، هماهنگی‌های پروژه و حتی مصاحبه‌های استخدامی در این قالب از پلتفرم آموزش آنلاین استفاده می‌شود. هر جایی که چند نفر باید هم‌زمان صحبت کنند و تصمیم بگیرند، جلسه آنلاین کاربرد دارد.

معرفی پلتفرم آموزش آنلاین اسکای روم

حالا که مشخص شد پلتفرم آموزش آنلاین چه ابزاری است و چه کاربردهایی دارد، وقت آن رسیده نمونه واقعی ایرانی آن را معرفی کنیم. اسکای‌روم پلتفرم بومی است که با هدف کمک به برگزاری آسان کلاس‌ها، وبینارها و جلسات آنلاین ساحته شده است.

معرفی پلتفرم آموزش آنلاین اسکای روم از این جهت اهمیت دارد که این سرویس، ایرانی است و برای کاربران فارسی‌زبان ساخته شده و دغدغه‌های مواجه شدن با عبارات انگلیسی و غیر بومی را ندارد. این پلتفرم امکان برگزاری کلاس‌های آموزشی، جلسات کاری و وب‌کنفرانس‌ها را بدون نیاز به نصب نرم‌افزارهای پیچیده فراهم می‌کند و کاربران می‌توانند تنها از طریق مرورگر خود روی هر دستگاهی، چه به عنوان برگزارکننده، چه به عنوان سخنران و چه به عنوان شرکت‌کننده وارد شوند.

امکانات کلیدی اسکای‌روم

اسکای‌روم مجموعه‌ای از ابزارها را در اختیار برگزارکنندگان قرار می‌دهد که شامل این مواردند:

• اشتراک‌گذاری صفحه‌نمایش، تخته سفید آنلاین، چت متنی، ارسال فایل، ارائه اسلاید و ارتباط صوتی و تصویری زنده از جمله قابلیت‌های اسکای‌روم هستند.
• کاربران می‌توانند اتاق‌های متعدد تعریف و دسترسی کاربران را مدیریت کرده، بر کلاس‌ها نظارت داشته باشند و گزارش‌های حضور و غیاب دریافت کنند.
• امکان برگزاری وبینار خصوصی تا ۳۰۰۰ نفر با لینک شخصی یا تعریف کاربر فراهم است. جلسات سازمانی با ۱۰ وبکم همزمان و پخش ۴ فایل مختلف قابل برگزاری هستند.

همچنین اسکای‌روم قابلیت اتصال به وب‌سایت یا سامانه آموزشی اختصاصی را هم دارد. کاربران می‌توانند با دامنه اختصاصی خودشان میزبان مخاطبان باشند؛ یعنی برند شما حفظ می‌شود و مخاطبانتان تجربه‌ای یکپارچه خواهند داشت.

اسکای‌روم برای چه کسانی مناسب است؟

اسکای‌روم برای طیف گسترده‌ای از مخاطبان طراحی شده، اما اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم در دوران همه‌گیری کرونا، پلتفرم ما به یکی از پرکاربردترین پلتفرم‌ها در دانشگاه‌های ایران شد و این تجربه به یک استفاده پایدار و ماندگار تبدیل شده است. بنابراین مناسب دانشگاه‌ها و استاید است.

در وهله دوم، آموزشگاه و مدرسان خصوصی و مستقل می‌توانند اسکای‌روم را در اختیار داشته باشند. مدرس یا آموزشگاهی که می‌خواهد دوره‌های خود را برای علاقه‌مندان در سراسر کشور و حتی ایرانیان خارج از کشور برگزار کند، می‌تواند از این پلتفرم استفاده کند.

برنامه‌ریزان ایونت و برگزارکننده‌های رویدادهای آنلاین نیز با استفاده از قابلیت جدید «رویداد» اسکای‌روم، نه تنها می‌توانند بدون دغدغه وبینار خود را در هر سطحی برگزارکنند، بلکه می‌توانند با مدیریت فهرست لیدها، درآمدزایی به ازای تعریف بلیت‌های متنوع برای یک رویداد خاص و قابلیت‌های کاربردی دیگر همانند سیستم اطلاع‌رسانی رایگان و خودکار پیامکی، میزبان همه مخاطب‌‌ها از سراسر دنیا باشند.

دست آخر نیز شرکت‌ها و تیم‌های سازمانی می‌توانند برای داشتن جلسات داخلی بین تیمی یا مدیریت افراد دورکار، اسکای‌روم را با قابلیت کاربردی ضبط ابری داشته باشند که بعدها بتوانند به محتوای جلسه دسترسی داشته یا فایل آن را بدون هیچ دردسری با دیگران به اشتراک بگذارند. برای آشنایی با نحوه راه‌اندازی اتاق‌ها و تنظیمات، راهنمای شروع به کار با اسکای روم تمام مراحل را توضیح داده است.

سخن آخر

مسیری که طی شد، از تعریف ساده پلتفرم شروع شد و به معرفی ابزار واقعی و بومی اسکای‌روم رسید. بنابراین اگر شما به دنبال پلتفرمی بومی هستید که با هرگونه شرایط اینترنتی بتواند کلاس‌ها، وبینارها و جلسات شما را میزبانی کند؛ اسکای‌روم را از دست ندهید. سوالی که باقی می‌ماند این است که آیا سازمان، آموزشگاه یا مجموعه شما آماده است سهم خودش را از این بازار بگیرد؟ اگر جواب مثبت است، همین الان می‌توانید با ساخت اتاق آنلاین رایگان اولین قدم را بردارید.

سوالات متداول